Pazar, Mayıs 22, 2022
Ana SayfaEkonomiEmekli ikramiyesi kimler alabilecek? Ahmet Kıvanç yazdı...

Emekli ikramiyesi kimler alabilecek? Ahmet Kıvanç yazdı…

Emekli ikramiyesini kimler alabilecek?

SGK YÖNETİM KURULU’NUN EMEKLİ İKRAMİYESİ KARARINDAN KİMLER YARARLANABİLECEK?

Emekli ikramiyesi hakkında yazınıza bilseniz ne kadar sevindim. Ben memuriyet mesleğinde 25 yılı tamamlayamadan ihraç oldum. Ayrı işlerde emek harcayarak 25 yılı tamamlayıp 2014 senesinde Emekli Sandığı’ndan emekli oldum. Yazınızı kendimce yorumladığımda sanki ikramiye alabilirmişim benzer biçimde düşündüm. Beni aydınlatırsanız sevinirim. (Fehmi Y.)

1989 ile 2000 yılları aralığında işçi olarak çalıştım. 2000 – 2005 arası memurluk yaptıktan sonrasında çekilme ederek ayrıldım ve SSK’ya doğal olarak emekli oldum. Emekli ikramiyesi alabilir miyim? (Mustafa K.)

06.07.1968 doğumluyum. 12.10.1992 ile 25.09.2000 tarihleri içinde devlet memuru olarak çalıştım ve çekilme ettim. 26.09.2000’den başlayarak SSK’lı olarak çalıştım ve emekliliği hak ettim. Emekli olduğum vakit 8 senelik memuriyetimdeki çalışmamın karşılığı olan emeklilik ikramiyesini alabilir miyim? (İsmail K.)

Babam 1972 senesinde Ulusal Eğitim Bakanlığı’nda muallim olarak çalışmaya başladı. 1988 senesinde memurluktan çekilme ederek hususi bir dershanede muallim olarak emek harcama yaşamını sürdürdü ve 1999 senesinin nihayet SSK’dan emekli oldu. 1972-1988 arası 16 senelik memurluk müddeti amacıyla emekli ikramiyesi alabilir mi? Alabilirse bunun yolu nedir? (Bircan U.)

İlk kez Habertürk’ün gelişmeye getirmiş olduğu halktan ihraç edilenlerin emekli ikramiyeleri mevzusunda Toplumsal Emniyet Kuruluşu (SGK) Yönetim Heyeti’nun almış olduğu hükme bağlı okurlardan bunlara benzeyen oldukca sayıda sual geldi. Suallere topluca yanıt vermek isterim.

5434 Sayılı Emekli Sandığı Kanunu’nun 89. Maddesi uyarınca, hizmet sürelerinin hepsi 5434 Sayılı Yasa ve / yada 5510 Sayılı Toplumsal Sigortalar ve Genel Sıhhat Sigortası Kanunu’nun Bi süre 4. Maddesi dahil olmasında geçenlerden emekli, kalitesiz malullük yada görev malullüğü aylığı bağlanan er ve sivil bütün iştirakçilere emekli ikramiyesi ödeniyor. Bi süre 4. Nesne dahil olmasında ifadesinden, memuriyete daha ilkin başlayıp 2008 sonrasında da devam etmiş insanlar anlaşılmalıdır.

Halkta böyle devam etmiş emek harcama müddeti tek başına Emekli Sandığı’ndan aylık bağlamaya kafi olan insanlar, memuriyetten ihraç edilmiş olsalar da ikramiye alabiliyorlar. Sadece, SGK, halktan ihraç edildikten yada tarafından isteğiyle ayrıldıktan sonrasında 4/1-b (SSK) yada 4/1-c (BAĞ-KUR) dahil olmasında emek harcaması olup birleştirilmiş hizmet üstünden emekli olanlara ikramiye ödemiyordu. Bu mevzuda oluşturulan davalar SGK aleyhine sonuçlanınca, Yönetim Heyeti 6 Ocak 2022 tarihinde bir sonuç aldı. Buna bakılırsa, hizmet birleştirmesi yapmış olsalar bile, 5434 ve/yada 5510 Bi süre 4. Nesne kapsamındaki emek harcama zamanları bayanlar amacıyla 20, baylar amacıyla 25 yılı tamamlamış olanlar emekli ikramiyesi alabilecekler.

Görevine son verilme, meslekten çıkarılma, halk görevinden çıkarılma, 5434 Sayılı Yasa’un 39. Maddesi dahil olmasında ahlâki gerekçeler, yetersizlik yada disiplinsizlik nedenlerinden ötürü halk görevinden uzaklaştırılan ya da eri duruşma salonu hükümleri üstüne emekliye gönderme edilenlerden birleştirilmiş hizmet zamanları üstünden emekli yada yaşlılık aylığı bağlananlar emekli ikramiyesi alabilecekler. Sadece, bunlara ödeme yapılabilmesi amacıyla halktaki görevlerinin sona erdiği gün itibariyle söz mevzusu hizmet sürelerinin tek başına bayanlar amacıyla 20, baylar amacıyla 25 yılı doldurmuş olması şartı aranacak.

Bu şartları yerine getiren bireylerden daha ilkin emekli aylığı bağlanmış olup ikramiyesini alamayanlar SGK’ya başvuru yapmaları halinde 5 yıl arasında ikramiyelerini alabilecekler. Beş senelik vakit aşımı müddeti 6 Ocak 2022 tarihinden başlamış olacak.

Halktan ihraç edildikten sonrasında ömrünü yitirenlerden 8 Eylül 1999 tarihinden ilkin çalışmaya başlamış olan ve halktaki hizmet müddeti hanım ise 20, adam ise 25 yıl olanların hak sahiplerine emekli ikramiyesi ödenecek. Ölen sigortalının hizmet müddeti 5 yada 10 yılı doldurmuş olduğu amacıyla hak sahiplerine vefat aylığı bağlanabiliyor. Bu zamanlar üstünden vefat aylığı bağlanmış olanlar, ölen bireyin halktaki hizmet müddeti yetersiz olduğundan ikramiye alamayacaklar.

Fazlaca yöneltilen sorulardan biri, halktaki tamamlanmamış hizmet müddetini sonradan askerlik vs borçlanması ile tamamlayanların ikramiye alıp alamayacakları.

Askerlik, doğum yada parasız izin sürelerini borçlanma üzere hanımlarda 20, baylarda 25 yılı tamamlamış olanlar ikramiye alabilecekler. Sadece, borçlanma işleminin halktan ayrılmadan ilkin yapılmış ve 20/25 senelik müddetin halktan ayrılmadan ilkin tamamlanmış olması gerekmekte. Halktan ayrıldıktan sonrasında meydana getirilen borçlanmalar, emekli ikramiyesi tarafından halktaki hizmet müddetine eklenmeyecek.

MALÛL AYLIĞINDA BU AYRINTIYA DİKKAT

Malûl aylığı bağlanabilmesi amacıyla 10 yıl hizmet müddeti kafi bulunuyor. Emek verme enerjisini minimum yüzde 60 oranında kaybetmiş olduğu amacıyla malûl aylığı bağlananlar, halktaki hizmet zamanları minimum 10 yılı aşmış ise bütün hizmet zamanları amacıyla ikramiye alabilecekler.

Emek verme gücünde yüzde 40 – 59 içinde yitik olanlar sigortalılık müddeti ve prim günü koşulunu yerine getirmeleri halinde yaşa bakılmaksızın emekli olabiliyorlar. Engellilikten ötürü emekliliğe hak kazananlardan halktaki emek harcama müddeti; emek harcama kuvveti kaybı yüzde 40 – 49 içinde olanlar amacıyla 18 yılı, emek harcama kuvveti kaybı yüzde 50 – 59 içinde olanlar amacıyla ise 16 yılı tamamlamış olanlar ikramiyelerini alabilecekler.

Emeklilik amacıyla lüzumlu hizmet müddetini tamamlayamayanlar tamamlanmamış prim günleri ile yaştan emekli olup kısmi aylık bağlatabiliyorlar. Bunlara ikramiye ödenmeyecek sadece bu vaziyetteki insanlar tarafınca açılmış davalar halen devam ediyor. Bu davalar da SGK aleyhine sonuçlanırsa onlar amacıyla de ödeme yolu açılabilir.

3600 GÜNLE EMEKLİLİK İÇİN EKSİK GÜNLER İSTEĞE BAĞLI SİGORTA İLE TAMAMLANABİLİR Mİ?

Annem, 3600 gün ile SSK’dan emekli olabilmek amacıyla iki çocuk maliki olarak 1440 hergün doğum borçlanmasından yararlanmak istemektedir. Ancak, evvelinde doldurması ihtiyaç duyulan 1284 hergün açığı söz mevzusudur. 1284 hergün açığı arzuya asılı ödeme yaparak kapatabilir miyiz? Malumunuz, belirli bir yaştan sonrasında çalışma bulabilmek güç olmakta. Iyi mi bir yol izlememizi öneri edersiniz? (Cihan Ç.)

Ilk olarak doğum borçlanması mevzusunda bir konuyu açıklığa kavuşturmak gerekir. Doğum borçlanması, doğumdan sonrasında boşta geçen sürelerin 2 yıla kadar olan bölümü amacıyla yapılabilmektedir. 1440 hergün doğum borçlanması yapabilmek amacıyla, annenizin sigorta ilk başlarının doğumdan ilkin olması ve her doğumdan sonrasında da sigortalı bir işte çalışmamış olması gerekmektedir.

SSK’dan 3600 gün ile 58 yaşlarında emekli olabilmesi amacıyla de doğum borçlanmasını 4/1-a (SSK) statüsünde bir işte çalışırken yada böyle çalıştıktan sonrasında yapmalıdır. 4/1-b (BAĞ-KUR) statüsünde çalışırken yada çalıştıktan sonrasında doğum borçlanması yaparsa borçlandığı günler BAĞ-KUR hizmetlerine sayılır ve SSK’dan emekli olması imkansız.

Noksan prim günlerini arzuya asılı sigorta primi ödeyerek tamamlayabilir. Sadece, arzuya asılı sigorta 4/1-b (BAĞ-KUR) dahil olmasında sayılmaktadır.

Birden çok statüde emek harcaması olanlar, son 7 yılda en çok hangi statüde çalıştılarsa o statüden emekli olabilirler. Annenizin arzuya asılı sigorta prim günlerinin 1260 günü aşmaması gerekir.

Her iki doğumun da sigortalı çalışmaya başladıktan sonrasında gerçekleştiği, 1440 hergün müddetin hepsi amacıyla doğum borçlanması yapabileceği varsayımıyla şu adımları takip etmelisiniz:

Ilk olarak anneniz bir ay 4/1-a’lı bir işte fiilen çalışmalıdır. Böyle çalışmanın arkasından doğum borçlanmasını gerçekleştirmelidir. Arkasından da arzuya asılı sigorta tescili yaptırarak 1260 gün prim yatırmalıdır. Bu tarz şeyleri yerine getirdikten sonrasında 58 yaşını doldurmuş olduğu gün emeklilik dilekçesi verebilir.

SİGORTASIZ ÇALIŞMA NEDENİYLE HİZMET TESPİTİ DAVASINDA ZAMANAŞIMI SÜRESİ NE KADAR?

Habertürk’te piyasaya çıkan, sigortasız çalıştırma ve gelirin bordroda tamamlanmamış gösterilmesi hakkında yazınızı okudum. Ben hususi sektörden 2001 senesinde emekli oldum. Genel anlamda orta düzey yönetici olarak çalıştım, Kimi zaman işyerlerinin sigorta primlerimi yatırmadığını, kimi zaman işyerlerinin de tamamlanmamış gelir üstünden primlerimi yatırdığını emekli olduktan sonrasında teşhis ettim. Dolayısıyla, oradaki boşluk sebebiyle emekli aylığım da düşük bağlandı. Sormak istediğim, dava açmak amacıyla bir vakit aşımı müddeti var mıdır? Hakkımı hemen arayabilir miyim? (Şehmuz U.)

Sigortasız çalıştırılanlar yada sigortalı çalmış olduğu halde SGK’ya geliri tamamlanmamış bildirilenler hizmet teşhis davası açabilirler. Hizmet teşhis davalarında normalde beş senelik hak düşürücü zaman uygulaması bulunuyor. Beş yıl arasında dava açmamış olanlar haklarını kaybediyorlar.

Bununla beraber, Yargıtay içtihatlarına bakılırsa, mesela bir işçi sigortasız çalmış olduğu işyerinde kesinti olmaksızın sonradan sigortası yapılarak çalışmaya devam etmiş ise bu insanlar amacıyla hak düşürücü zaman işlemiyor. Gelirin tamamlanmamış gösterildiğini kanıtlayabilmeniz halinde de hak düşürücü zaman uygulanmaksızın dava açabilirsiniz.

SSK VE BAĞ-KUR KAPSAMINDA ÇALIŞANLAR NASIL EMEKLİ OLUR?

1979 doğumluyum. SSK başlangıcım yetişim sebebi ile 1995 sadece 4A hizmet dökümüne bakılırsa ilk prim yatmaya başladığı gün Ocak 2001. Şu ana kadar 6693 prim günümü doldurdum. 7000 prim günümü doldurduğumda çalıştığım kurumdan kıdem tazminatımı alıp tarafından işimi oluşturmayı planlıyorum. Bu vaziyette güvenilir olamadığım aşağıdaki sorularıma yanıt arıyorum.

BAĞ-KUR sistemine geçmeden SSK’dan emekli olabiliyor muyum?

BAĞ-KUR’a içinde olmam gerekmekte ise bu vaziyette emeklilik yaşım ve prim günüm ne olması bekleniyor?

Emekli olurken SSK’dan mı, BAĞ-KUR’dan mı aylık bağlanacak?

En iyi emeklilik koşulu amacıyla iyi mi bir yol izlemeliyim? (Yücel Ç.)

Sigorta başlangıcınız 2000 – 2008 tarihleri içinde olduğundan 7000 prim gününü tamamladığınızda SGK’dan başvuru edeceğiniz kıdem tazminatı yazısını işverene vererek kıdem tazminatınızı alabilirsiniz.

SSK’lı (4/1-a) emek harcamayı bırakıp tarafından işinizi oluşturmayı planlıyorsanız, zorunlulukla 4/1-b (BAĞ-KUR) tescili yaptırmanız gerekecek.

2000 sonrası çalışmaya başladığınız amacıyla SSK’dan 7000 gün ile BAĞ-KUR’dan ise 9000 gün ile 60 yaşlarında emekli olabilirsiniz. Emeklilik başvurusu yaptığınızda son 2520 hergün primin hangi statüde geçtiğine bakılır. BAĞ-KUR kapsamındaki emek harcama süreniz 1261 gün ve üstünde olursa BAĞ-KUR’dan emeklilik koşullarını yerine getirmek zorunda kalırsınız. Toplam prim gününüzü 9000’e tamamlayamayacak iseniz BAĞ-KUR kapsamındaki sürenizin 1260 günü aşmaması gerekir.

SGK’ya bakılırsa, hizmet birleştirmesi yapmak zorundasınız. Sadece, bir statüdeki emek harcama müddeti tek başına emekli olmaya kafi olanlar hizmet birleştirmesi yapılmaması amacıyla açtıkları davayı kazanıyorlar. Bununla beraber bu çeşit davaların uzun sürdüğünü unutmamak gerekli.


BENZER HABERLER

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

GÜNDEM

SON YORUMLAR