Cumartesi, Ağustos 13, 2022
Ana SayfaMagazinKadın beyni ve erkek beyni birbirinden farklı mıdır?

Kadın beyni ve erkek beyni birbirinden farklı mıdır?

Bayanların ve adamların biyolojik (dirimbilimsel) olarak birbirinden ne tarzda değişiklikler gösterdiği, uzun senelerdir çeşitli incelemelere mevzu oluyor. Cinsiyete gore değişebilen bu farkları idrak etmek, bilhassa belli hastalıkların iyileştirmesinde uygulanan şekilleri bireye hususi olarak daha güçlü hale getirmek yönünden mühim. Seneler, hem de çağlar süresince tane döngülerine haiz hanımefendilerin bedenlerinin adam temelli medikal emek harcamalar ile anlaşılmaya çalışılmış olması, oldukca çeşitli hatalı anlaşılmalara niçin oldu. Taze nörobilim incelemeleri, aradaki biyolojik (dirimbilimsel) değişiklikleri daha yansız bir halde meydana çıkarmak amacıyla umut verici.

Klinik nörobilim uzmanı ve psikiyatrist Dr. Daniel Amen, beyin gösterme araştırmalarının insanların cinsiyetten bağımsız olarak eşit derecede düşünceli bulunduğunu gösterdiğini, sadece hanım ve adam beyninin yapılanmasındaki farklılıkların da dikkate kıymet bulunduğunu öne sürüyor.

Beyindeki kan akışını ve sinirsel etkinliği ölçen SPECT taraması yöntemini kullanarak tarafından takımı ile yapmış olduğu çalışmada Dr. Amen, 25 binden çok adam ve hanımdan alınan 46 bin beyin SPECT taramasını karşılaştırarak değerlendirdi. Alzheimer’s Disease Dergisi’nde gösterilen bu emek harcama, şimdiye kadarki en büyük fonksiyonel beyin gösterme çalışmalarından biri olarak kabul ediliyor.

Dr. Amen, bu sonucları incelemeden ilkin adam beyinlerinin hepsinin benzer olmadığı şeklinde, bütün hanım beyinlerinin de benzer olmadığını hatırlamanın önemini vurguluyor: “Şahıslarını rastgele bir cinsiyette tanımlamayan (non-binary) ve trans fertlerin beyinlerinin daha derinden anlaşılmasını sağlamak amacıyla elbet daha çok araştırmaya gereksinim var. Mevcut incelemeler yalnızca eşit tarzda görevleri başarma yeteneği olan hanım ve adam beyinlerinin bunu yaparken beynin hangi değişik alanlarını etken olarak kullandığını meydana koymaktadır.”

Amen Clinics takımının yürüttüğü çalışmada elde edilmiş neticeler alaka çekici:

1- Bayanların beyni daha ‘meşgul’

Adamların daha düz, hanımefendilerin daha karmaşık düşündüğüne ilişkin bir klişeyi muhakkak duymuşsunuzdur. Meydana getirilen araştırmada, beyindeki 80 yalnız bölge çözümleme edildi. Birbirinden değişik bu alanların %70’inin, hanımlarda daha yüksek etkinlik gösterdiği meydana çıktı. Araştırmacılar bunu, adamların beyninin daha ‘sessiz’ oldukları şeklinde yorumluyor. Sorun çözme yeteneklerini kullanırken baylar daha bölgesel bir beyin kuvveti kullanırken, hanımefendiler beynin daha çeşitli yerlerini kullanma meyilinde.

2- Adamların ön beyni daha uykulu

Beynimizin ön bölgesinde mevcut olan preforntal korteks (PFC), öngörülerimiz, dürtü dikkati, empati ve dikkatli olma şeklinde işlevlerden mesuldür. Dr. Amen’in çalışmasında adamların PFC bölgesinde bayanlara gore daha azca etkinlik oluştuğu gözlemlendi. Buradaki daha azca etkinlik, daha çok dürtüsel olmakla ilişkilendiriliyor ve araştırmacılar, bunu adamların çalışma hayatında ve hergün hayatta riziko almaya daha eğilimli olabileceği şeklinde yorumluyorlar. Eş bölge hakkında bir şaşırtıcı data daha: Ergenlerin daha ‘deli cesaretine’ haiz olmalarının sebebi de bu prefrontal korteksin hemen hemen gelişmemiş olması ile açıklanıyor. Beyin ilerlemesi, arka kısımlardan ön taraflara doğru ilerlediğinden, son olarak frontal lop ve buna asılı beyin alanları gelişiyor. Kimi zaman incelemeler, bu gelişmenin 25 yaşlarına kadar devam edebileceğini meydana koyuyor.

3- Bayanların duygusal beyinleri daha etken

İncelenen beyin taraması neticelerinde, hanımefendilerin beyinlerinin limbik sistemde (yada duygusal beyinde) daha yüksek etkinlik seviyeleri gözlemlendi. Korteksin aşşagıda yer edinen beynin bu bölümü, duygularımızı çeşitlendirir ve bağlanma, yuva kurma, empati şeklinde kavramlarla da ilişkilidir. Araştırmacılar duyguların sinirsel olarak da daha çok işlenmesi ve empati alanının genişlemesinin, hanımefendilerin niçin çoğu zaman evlatların ve yaşlıların birincil dadıları olarak konumlandığını da açıklayabileceği şeklinde bir tefsir getiriyorlar. Empati duygusunun fazlalığı, hanımefendilerin bakım verenler olarak daha kuvvetli olmasını sağlasa da zaman içinde, tarafından gereksinimlerini karşılamadan ilkin çevresindekilerle ilgilenme meyilinde olan hanımefendiler amacıyla bu ezici duygulara da niçin olabilir. Beynin duygusal merkezindeki daha yüksek etkinlik, hem de depresyon (çöküntü) ve anksiyete riskini de artırıyor. Journal of Psychiatry & Neuroscience’da meydana getirilen bir inceleme, hanımefendilerin depresyon (çöküntü) hayata ihtimalinin adamların neredeyse iki katı bulunduğunu gösteriyor ve farklı incelemeler da, hanımlarda benzeyen tarzda çoğalan anskiyete rizikoyu üstünde duruyor. Sadece hanım beyninin yapısı bu şekilde olduğundan mi, yoksa toplumda şekillenen alışkanlıklar ve sosyal cinsiyet kalıpları sebebiyle mi beyinlerin bu yönde evrilmiş oldukları da heves mevzusu.

4- Adam ve hanım beyninde vites mekanizmaları değişik işliyor

Gene beynin ön taraflarında mevcut olan ve anterior singulat girus (ACG) olarak isimlendirilen bölge, beynin ‘vites mekanizması’ olarak tanımlanıyor. Dikkatinizin bir mevzudan öbürüne geçebilmesini ve rastgele bir şeydeki yanılgıları fark edebilmemizi elde eden ACG kalabalık bir halde aktive olduğunda, negatif düşüncelere yada davranışlara takılıp kalma eğilimimiz fazlalaşıyor. Şu demek oluyor ki yolunda giden şeylerden oldukca, ters giden şeylere daha oldukca dikkatimizi verebiliyoruz. Bu da ardından elbet kaygı ve tasaları getirebiliyor. Amen Clinics araştırmasında, ‘beynin kaygı merkezi’ olarak ACG’nin hanımlarda daha yaygın olarak aktive oldukları meydana çıkarıldı. Bu da, adamların ve hanımefendilerin değişik şekillerde endişelenme meyilinde olabileceğine ilişkin bir düşünce veriyor. Dr. Amens, bu mevzusu şu sözlerle açıklıyor: “Bayanlar endişelendiğinde, meşgul beyinleri ve çağrışımsal düşünme kuvvetleri devreye girer; bu, kaygı verici bir düşüncenin hızlı bir şekilde diğerleriyle bağlantı kurarak dengeden çığ şeklinde büyüyebilecek bir ivme oluşturması anlamındadır. Minik dozlarda oldukca yararlı olan kaygı, hanımefendileri beyne ve vücuda ziyan verecek ve dinlenmeye izin vermeyecek kadar strese sokabilir. Adamların endişelerinin sınırlandırılması daha ihtimaller içindedir ve sorunlarını bölümlere ayırabilirler.”

5- Bayanlar sezgilerini beyniyle yönetiyor

Beynimizin ön loblarının derinliklerinde yer edinen insula, ‘sezgilerimiz’ hakkında bir alandır. Dışarıdan aldığımız fizyolojik duyumları ve bilinçaltımızdaki fikirleri çeviri etmede, parçaları birleştirip mana yaratmada rol oynar. İnsula bölgesinin hanımlarda baylara kıyasla daha büyük bulunduğunu gören araştırmacılar, bunun hanımefendilerin sezgilerinin daha güçlü olmasını açıklayabileceğini söylüyorlar. Sınırı olan data, içgüdüsel duygular ve önseziler, insula’da işlenerek bütünü oluşturur ve bu zaman, hanımlarda daha süratli işler.

Referanslar:

Lisa Collier Cool. “Surprising Differences Between the Male & Female Brain”. Şuradan alındı: https://womensbrainhealth.org/think-tank/think-twice/surprising-differences-between-the-male-female-brain. (04.04.2021).

“Women Have More Active Brains Than Men”. Şuradan alındı: https://www.amenclinics.com/blog/women-more-active-brains-than-men/ (07.08.2017).

“Women Have More Active Brains Than Men” Şuradan alındı: https://www.j-alz.com/content/women-have-more-active-brains-men (07.08.2017).

BENZER HABERLER

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

GÜNDEM

SON YORUMLAR